Folk Harp, Folks!

Dit gesprek werd door Annemarie van Dijk gevoerd en is verschenen in Jaargang 7, nr. 3 van Folk Harp, Folks! (september 2000).

Een Amerikaan in Nederland

UTRECHT -- Begin April heb ik een afspraak met harpist Kyle Wohlmut. De afgelopen tijd heb ik regelmatig met hem gemaild over een arrangement, over workshops en over zijn bezigheden. Kyle is een Amerikaan van geboorte en sinds ruim twee jaar woont en werkt hij in Nederland.

Als ik op een kille ochtend arriveer in een gezellig huis in de Utrechtse binnenstad vertrekt de oppas met de vijf maanden oude dochter van Kyle voor een ochtendwandeling zodat wij rustig kunnen praten.

AvD:Wanneer en waarom koos je voor de harp?
KW: Ik was altijd geinteresseerd in muziek en hoorde in de buurt waar ik als kind woonde vaak een folk band spelen. In die band speelde ook een harpiste en ik heb, toen ik ongeveer zeventien jaar was, mijn eigen harp gebouwd en ben begonnen met spelen. Margie Butler, de harpiste van de folkband heeft mij de eerste lessen gegeven.

Mijn eerste zelfgemaakte harp hield het niet zo lang en er kwam een harp van een harpbouwer; mijn kennis heb ik hoofdzakelijk opgedaan in het circuit van festivals en workshops van de Harpsociety in Californië.

AvD: Dat is een totaal andere structuur dan dat we hier kennen?
KW:Er is daar een grote interesse voor de folkmuziek en een goed georganiseerd contact tussen de bespelers; veel congressen, festivals en andere gelegenheden waar je kennis kunt opdoen. Er zijn veel harpbouwers actief en het is dus niet moeilijk om aan een harp te komen. Allerlei soorten harp worden ook bespeeld: darm, nylon, staal, met nagels, zonder nagels.
Ik heb zelf later aan een folkmuziekschool lesgegeven en het was dus helemaal niet moeilijk om leerlingen te krijgen.

AvD: Is men ook in verenigingsverband actief?
KW: Zeker, er is een grote landekijke vereniging, de "International Society of Folk Harpers and Craftsmen." Daarnaast zijn er vele onderafdelingen die beurtelings festivals organiseren. Ik ben zelf als secretaris en als voorzitter actief geweest in de BAFHS (Bay Area Folk Harp Society) en heb me o.a. bezig gehouden met de ontwikkeling van een Scholarship Program.

AvD: Je bespeelt zelf een harp met stalen snaren (wire-strung)?
KW: Ik heb inderdaad zel een instrument met stalen snaren en speel met nagels. Maar ik speel ook wel op nylon. De keus voor nagels is "per ongeluk" ontstaan en het bevalt me prima. De soort snaren kun je varieren. Met of zonder nagels, dat is een keus. Er wordt in Californieuml; veel met nagels gespeeld, niet alleen als traditie voortgekomen vanuit de wire-strung harp maar ook omdat er veel Zuid Amerikaanse muziek wordt gespeeld en dit wordt van oorsprong ook met nagels gedaan.

AvD: Hoe ben je in Nederland terechtgekomen en wat zijn je plannen?
KW: In Californië heb ik een Nederlandse vrouw leren kennen en we zijn twee jaar geleden hier naar toe gekomen vanwege haar nieuwe baan. Ik vormde in Californië een harpduo, "The Telltale Harps," en hier in Nederland heb ik in '98 Jennifer van der Harten leren kennen met wie ik nu een duo vorm, voorlopig nog onder dezelfde naam. Ze speelt een darmbesnaarde harp en speelt zonder nagels. Dit klankidioom is mooi om mee te werken; wij proberen geregeld te spelen, rekening houdend met de studie van Jennifer.

Ook ben ik bezig nieuw materiaal te ontwikkelen voor een nieuwe CD. Ik werk ook als vertaler, dit is een goede manier om snel mijn Nederlands beter te beheersen.
Darnaast ben ik geinteresseerd in lesgeven maar daarbij loop ik tegen het Nederlandse systeem aan waarbij iedereen vraagd "bij wie heb je gestudeerd?" Ik kom vanuit een heel ander invalshoek en mijn spel zal moeten overtuigen. Mijn legeven verschilt denk ik ook veel met de hier gangbare paden.

AvD: Hoe zou je dit manier omschrijven?
KW: Ik besteed veel tijd aan de mondelinge overdracht van muziek. Ik lees zelf wel bladmuziek maar wil liever uitgaan van een melodie die dan uit het hoofd gespeeld wordt. Alle Keltische melodieën lenen zich daar, ook in de beginfase, uitstekend voor. Door het harmoniseren van de melodie wordt het je eigen stuk.

De technische oefeningen schrijf ik wel uit. Ik denk dat ik in vergelijkeng met m'n collega harpisten in Californië relatief veel tijd besteed aan techniek. Het maakt volgens mij niet zoveel uit of je nu met of zonder nagels speelt. De techniek, zeker als je een lichtbesnaarde harp hebt (wat steed meer de tendens wordt), blijft hetzelfde.
Zowel de klassieke benadering "van blad spelen" als de mondeling overdracht (meer gangbaar in folk-muziek kringen) hebben voor- en nadelen. Ik beheers de laatste manier het beste en denk dat het een aanvulling voor velen kan zijn.

AvD: Zou je jezelf omschrijven als iemand die Keltische folkmuziek speelt?
KW: Zo is het zeker begonnen en ik heb er ook een grote affiniteit mee, maar de laatste tijd ben ik meer aan het zoeken naar materiaal dat in eerste opslag niet zo harpgericht is. De uitdaging ligt er voor mij in om het zo te bewerken voor harp dat het interessant wordt. Het werken met een harduo is dan ook een leukere uitdaging omdat je meer gebruik kunt maken van modulaties als je twee harpen gebruikt.

AvD: Zoals het arrangement dat je maakte van "The Odd Couple" met als basis de uitvoering van Park Stickney?
KW: Ja, dat is een goed voorbeeld. Ik ben aan het proberen in verschillende stijlen arrangementen te maken. Kijken wat er mogelijk is.
(We werken eraan om publicatie van dit arrangement mogelijk te maken, AvD.)

AvD: En festivals, ga je daar ook regelmatig heen nu je in Nederland woont?
KW: In April gaan Jennifer en ik naar Edinburgh Harp Festival en deze zomer spelen we op "HarpCon 2000" het festival in Californië. Ik probeer, als we tog in Californië zijn, nog meer optredens te regelen naast het festival.

Terug naar "Press" Pagina